|
Đông y cho rằng cá chạch
có tác dụng bổ khí huyết, chống lão suy,
tráng dương, thanh nhiệt. Nó được dùng
chữa nhiều bệnh, nhất là các bệnh về
gan mật.
Chạch
có đến 17 axid amin thiết yếu, phần lớn
dễ hấp thụ. Nó được xếp vào thực
phẩm màu đen có nhiều công dụng chống ôxy
hóa. Nhớt của chạch có tác dụng tiêu viêm,
kháng khuẩn mạnh. Một số công dụng của
chạch trong phòng chữa bệnh:
Viêm
gan cấp: Chạch sấy khô gần như than,
nghiền bột. Mỗi lần uống 15 g. Ngày 3 lần
sau bữa ăn. Trẻ em dùng liều 1/2.
Viêm
gan mạn: Chạch 150 g (bỏ ruột, xương)
thái mỏng. Mộc nhĩ đen 2,5 g, rau kim châm 15 g. Tất
cả nấu chín. Ăn nóng chia 2 lần trong ngày.
Viêm
gan vàng da: Chạch 5 con, đậu phụ một
miếng, hầm chạch với đậu phụ cho
nhừ. Ngày ăn 2 lần.
Ung
thư gan: Chạch 500 g, thịt lợn nạc 160
g, nhau thai một cái, đông trùng hạ thảo 40 g,
trần bì 10 g, ít nước. Chạch làm sạch nhớt,
bỏ đầu rửa sạch cho dầu vào rán vàng
rồi vớt ra. Các thứ còn lại đều rửa
sạch, đun nước sôi rồi bỏ vào.
Đun sôi lại, hầm vài tiếng, nêm muối. Món
này có tác dụng kiện tỳ, khai vị, bổ can
thận, ích âm, lợi khí; thích hợp với người
bị ung thư gan, gầy yếu mệt mỏi,
đuối sức, ăn kém, ngại nói, đau
lưng, mỏi gối...
Cháo chạch
chống lão suy: Chạch tươi 300-500 g. Gạo
tẻ 300 g. Cháo sắp được cho chạch
đã được ướp và xào sẵn vào
cháo. Nấu tiếp cho chín. Khi ăn cho gia vị,
thơm, tiêu.
Canh chạch
tráng dương: Lấy 5-6 con chạch loại to vừa,
tươi sống. Làm sạch nhớt, bỏ ruột,
bảo toàn bộ xương! Đổ dầu rán mềm
xương rồi cho thịt chạch vào rán để
khử bớt nước. Nên dùng ít dầu để
khử tanh. Thêm 300 ml rượu hoặc 600 ml nước.
Vài lát gừng. Dùng lửa nhỏ đun lâu đến
lúc nước thang có màu trắng sữa và còn lại
1/2 là được. Bỏ lớp dầu trắng sữa,
phần nước và thịt còn lại cho muối vừa
ý, ăn cái và nước canh thang. Thang canh này dùng tốt
cho người kém ăn, xanh xao, thiếu máu, nghiện
rượu, bệnh gan, suy nhược thần kinh và
thể lực.
Cháo chạch
chữa nam giới liệt dương, nữ giới
đới hạ: Chạch 250 g, nhục quế và
phụ phiến 10 g, gừng tươi 5 lát. Gạo tẻ
lùn 100 g. Muối tinh vừa đủ. Cho quế phụ
vào túi vải đổ nước, nấu lấy
nước bỏ bã. Chạch làm sạch nhớt, bỏ
đầu ruột, lóc lấy thịt. Nấu cháo bằng
nước thuốc và chạch. Cháo chín cho gừng,
muối nấu sôi lại. Ăn nóng (thận trọng
tìm mua phụ phiến tốt, bào chế đúng cách
để tránh ngộ độc).
Chạch
hầm lạc chữa suy nhược, thiếu máu.
Dùng chạch 250g, thịt lợn nạc 50 g, lạc
nhân 100 g, gừng 5 g, tiêu bột 5 g, nước 200 ml.
Rán qua chạch, cho nước, thịt, gừng đun
to lửa 10 phút rồi hầm nhừ thịt đến
khi nước còn 1/2. Nêm gia vị.
Chạch
với tỏi chữa phù thũng: Dùng chạch (hết
nhớt, bỏ xương) với tỏi lượng
vừa ăn, xào nấu không dùng muối. Ăn liền
2-3 ngày.
Canh chạch
chữa tiêu khát (tiểu đường): Chạch
(làm sạch hết nhớt, bỏ xương, ruột)
nấu canh với lá sen non (chưa hoặc mới nở)
lượng tùy ý. Hoặc: Chạch 10 con (làm sạch
nhớt, bỏ xương, ruột) lá sen khô và đủ.
Chạch phơi chỗ mát (âm can) cho khô. Bỏ đầu
đuôi, đốt thành than. Lá sen tán bột. Trộn
hai thứ với nhau. Mỗi lần dùng 10 g. Ngày 3 lần.
Uống với nước đun sôi để nguội.
Canh chạch
thanh nhiệt giải độc, trừ mẩn ngứa:
Chạch 30 g (bỏ ruột), giun đất khô 10 g, rau
sam 50 g sắc nước uống bỏ bã. Ngày 1 lần.
Hoặc: Chạch 30 g, đại táo 15 g, gia vị vừa
đủ. Nấu canh ăn ngày một thang, liền 10
ngày.
Chữa
búi trĩ chảy xuống, đau đớn: Cá chạch
100 g làm sạch (hết nhớt) bỏ ruột, xương
cho vào nồi, 30 g hoàng kỳ, một chén rượu
gạo. Nước vừa đủ nấu chín
ăn.
Chạch
chữa mồ hôi trộm: Chạch 250 g, rượu
gạo, lượng vừa đủ, chạch làm hết
nhớt, bỏ ruột, xương, nấu với
rượu cho chín để ăn.
Trẻ em: Chạch 90-120 g làm sạch nhớt, bỏ ruột,
rán vàng rồi cho vào một bát rưỡi nước,
ít muối vào nấu thành canh. Ngày ăn một lần.
Ăn liền 3 ngày.
BS Phó Đức
Thuần - (Sức Khỏe & Đời Sống)
|