|
A.
Thế nào là quyền ?
Thuật
biến tạo cái tinh của trời đất là
Quyền : “ Muôn sinh mạnh ở cái riêng, tính
hấp lực và chi tồn cũng ở tại cái riêng
– Muôn vật hoá tồn cũng chính nhờ cái riêng
“ . Từ cái ư ấy mà người xưa “
bắt nhại “ cái mạnh của thú vật coi nó
như thầy của ḿnh .
Cái
mềm dai của giống dây rừng ; cái sắc bén
của cật tre nứa ; cái xù cứng gân guốc
của cội mai ; cái nhanh khéo của giống
khỉ, vượn ; cái quằn quại trói riết
của rắn, trăn ; cái dai dẳng lầm lỳ
của gấu ; cái hùng dũng vũ băo của
hổ, voi ; nét uyển chuyển mềm mại của
báo, mèo ; tính bất ổn của mây, gió ; nguyên
bất di , bất thiên của núi...
Tất
cả là đồng hưởng muôn tạng, hoà
hợp với khí âm dương - tạo ra trời
đất rồi hướng tâm trụ vào con người.
Khi
lư giải về Quyền, các vơ sư thường nói:
“ Trời đất có tất cả, bắt nhại
theo tâm ư của ḿnh, xếp thành khuôn thước, có
trước có sau...” Nói như vậy, tưởng là
bao la trừu tượng nhưng ngẫm cho cùng
quả không có ǵ là quá. Tự tôi ngay từ hồi c̣n
nhỏ , cũng đă thấy: Quyền là chuỗi
những thể thức liên tục, nối vào nhau ,
giằng với nhau, hàm chứa một thuật
luyện công nhất định.
Chính
v́ vậy, mà có thuật luyện quyền DƯỠNG
CÔNG ( ngày nay gọi là QUYỀN DƯỠNG SINH , vơ y
) ; có thuật luyện quyền NHẠI CÔNG ; có
thuật luyện quyền NGOẠI CÔNG ; có thuật
luyện quyền GIAO PHÁP ; có thuật luyện
quyền Y GIÁC ... và ngoài ra c̣n có quyền BINH KHÍ ,
quyền ĐẶC MÔN.
NHẠI
CÔNG là thuật luyện quyền công phu của người
học vơ. Gần như môn phái nào, gia phái nào
nếu c̣n giữa được nét nguyên gốc ,
bảo tồn được phương pháp tập
cổ, đều lấy tinh thần “ NHẠI “ làm
căn gốc cho thuật luyện các môn công : “ long,
hổ, quy , xà “ của Thiếu lâm ; hay “ biến
dịch ngũ h́nh “
của Vịnh xuân ; hay nền tảng tư tưởng
“ lưỡng nghi sinh tứ tượng, tứ tượng
sinh bát quái ”... của
Nho giáo. Và tư tưởng “ Vô vi “ của Lăo
Trang xem thế giới muôn tạng đều đồng
dạng ăn sâu vào tiềm thức tâm luyện
của Vơ đang ... Hoặc “ Hổ quyền “, “ Xà
quyền “ , “ Hầu quyền “ , “ Vân vũ
quyền “ chỉ là tên của các bài quyền trong
bộ NHẠI CÔNG của môn phái Nhất nam, nhưng
ngay tự nó đă chứa được một
phần tinh thần bắt nhại đó.
Ngày
nay khi xem biểu diễn vơ, chúng ta vẫn thỉnh
thoảng nhận thấy nết mô phỏng : thế
vồ ; vả của Hổ ; thế trườn
uốn , đớp của rắn, trăn ; thế
vờn , múa , chao , bắt của khỉ , vượn
... Xem qua th́ đơn giản nhưng là cả
một đời người, nhiều thế hệ
nối tiếp của bao đời, quan sát, ngẫm
suy để trường tồn, biến cái “ tinh
“ của muôn loài thành cái “ riêng “ của ḿnh và
đấy là ḷng yêu ḿnh, yêu người , là hạt
nhân tinh thần của t́nh người, là một
bộ phận của văn hoá thể chất – “
Phỏng sinh học “ có chọn lọc, tiếp
nhận tự nhiên, nhưng có được hiệu
quả cao nhất, rèn luyện bản lĩnh, bảo
vệ ḿnh, bảo vệ người, vươn đến
sự hoàn thiện về sức mạnh.
Ở
phương diện thứ hai, đối với người
phương Đông sự bắt nhại này không
chỉ dừng ở bề ngoài “ PHỎNG “ mà là
sự hoà đồng, xem ḿnh như một thực
thể đồng nhất với thiên nhiên, hoà
với thiên nhên , biến tiểu vũ trụ thành
đại vũ trụ và ngược lại – lúc
đầu th́ bắt nhại , nhưng khi thành đạt
người tu luyện tự xem kết quả như
tự chính ḿnh, và đấy là căn gốc để
con người luôn vượt trên tất cả, là
điệp sứ, là ông chủ hết thảy.
Sự
gần gũi con người trong thiên nhiên, phép thưởng
ngoạn tu tiên của người phương Đông,
sáng thở khí trời chân tiếp đất, ăn
rau quả, uống nước suối , nhiễm
bệnh th́ dùng thuốc của cỏ cây, tự nhiên
tự tại chính là bao hàm cái ư ấy.
Ngay
yếu tố ma thuật, hoặc thuần tuư mang tính
phồn thực có trong thuật luyện công của người
tiền sử , th́ một phần cũng là ḷng tin chân
thành của con người vào sức mạnh
huyền bí - Mẹ đất, Cha trời tiếp
sức sống cho giống ṇi ; sự nhập “
Thiền “ mà bề ngoài chứa sự yên tĩnh ,
chết lặng, tan biến vào cơi hư vô mà ngày nay
nhiều người vẫn tưởng là phi lư, mê
hoặc th́ chính là công phu hiển nhiên của người
hành đạo hiểu lẽ của trời đát
quy tụ cho chính ḿnh – Đó là khả năng
tập trung cao độ, dồn ư chí nghị lực,
sức mạnh vào một mục đích có điểm
nhọn đâm xuyên suốt.
Tụ
khí, tản khí, lưu thông hệ thống kinh lạc,
điều tiết nội dịch, cân bằng nội
quan là hiệu ứng có thật, ngoài các chức năng
mà ta gọi là thần kinh, đối với chúng tôi
có nghĩa trên hết đó là “ KHÍ “ . Mà chính
đó cũng là nguyên tắc chữa bệnh của
người phương Đông, tự giúp cho các
bộ máy của cơ thể con người tự
phục hồi, vai tṛ của thầy thuốc là
giảm cái này, tăng cái kia để tạo ra
sự cân bằng , thúc bách cơ thể vận động
, tự thắng ḿnh, thắng bệnh tật, phép “
DIỆU “ và “ LINH “ gần với thủ pháp
tự kỷ ám thị trong nhiều trường
hợp có sức mạnh siêu nhiên không thể lư
giải bằng cơ chế vật lư mà khoa học
ngày nay biết rất rơ.
Ở
phương diện thứ ba, sự bắt “
NHẠI “ không dùng ở tính nguyên bản – y nguyên,
mà được nâng lên trước hết là
hệ quả có tính lựa chọn, tính thực
dụng.
Cái
mạnh sẽ thắng, cái nhanh sẽ hơn, cái
hợp sẽ tồn tại. Đương nhiên là
sự trau chuốt theo hướng ứng dụng ngày
một hoàn thiện, suốt hàng trăm thế kỷ
chỉ tính đối với người phương
Đông hàng ngàn cuộc chinh chiến tương tàn,
khi mà sức mạnh vơ công được đặt
lên hàng đầu, khi mà dân tộc này có quyền
chiếm đoạt và đè nén dân tộc kia chỉ
bởi trời phú cho họ mạnh hơn...
Tính
phi lư ấy ở một phương diện cụ
thể, ở một thời điểm lịch
sử lại là nhân tố tích cực thúc đẩy
sự hoàn thiện để chuẩn chu, nâng cấp
của nhiều ngành, nhiều lĩnh vực : như
kỹ nghệ khai mỏ và chế tạo kim loại,
phương tiện vận chuyển thuộc da,
vải... và đặc biệt là vơ thuật, đó là
bảo vật truyền đời của một ḍng
họ, ḍng tướng, là một trong những nguyên
nhân tạo nên tính thiện chiến của một
đạo quân bao năm ở chế độ trung
cổ và phong kiến.
Tinh
thần vơ sĩ đạo của người
Nhật, tính hiệp sĩ của giới quư tộc
châu Âu, nghĩa hiệp anh hùng của người
Trung Quốc , bản tính quật cường yêu
tự do, coi độc lập tự chủ là lẽ
sống c̣n bao đời của người Việt và
đó là nền tảng kết giao muôn người
giữa đồng bằng và miền núi, giữa vùng
đô hội và vùng hẻo lánh xa xôi, chất keo vô h́nh
nhưng bền chặt đó chỉ tính gần 2000 năm
đă viết nên trang sử chói lọi của dân
tộc Việt nam – xóm làng anh em cùng nhau đánh
giặc , nét nguyên khối, bản sắc của dân
tộc Việt nam có được như ngày nay ,
phần lớn là nhờ ư chí quật cường kiên
định và ḍng chảy ngồn ngộn ấy –
tinh thần thượng vơ.
Trong
nhiều lần trao đổi, thật đáng thương
cho những người tập Quyền phương
Đông sau nhiều năm mà chỉ hiểu và chỉ
thực hành như một môn thể thao thuần tuư.
Không ! Không phải như vậy ; đừng nên
đơn giản như biện pháp tập của người
Châu Âu. Phải thấu đáo và luyện quyền như
một h́nh thức tu đạo : ở đây
chứa cái cho ḿnh và v́ ḿnh, vừa chứa cái
tự nhiên, tự tại ; vừa chứa cái tâm
huyết ôn thần , vừa là vơ vừa là hồn
của hành động, vừa là khí, vừa là
dụng của phẩm cách... cái được
của người đi xa là biết lo hành trang cho ḿnh.
Luyện quyền phải trở thành thói quen thường
nhật... ư lực hài hoà, chân tay linh động vung
ra như vươn đến cơi xa , thu vào như ôm
được muôn cơi, bay thoát tinh thần, sảng
khoái tâm can, đượm chứa nét bao dung của
con người chí thành, chí hướng mong muốn làm
điều thiện, không hàm hồ, không ham dục.
Cái
mong ước vươn lên đó không thể
một sớm một chiều, không phải người
nào cũng có... dù tất cả đều muốn. Nhưng
đó vẫn là niềm cầu ước bao đời.
Cái ẩn tảng của một bài quyền, vừa
chứa cương, vừa chứa nhu: trong cái dũng
mạnh có cái khoan thai ; trong cái mềm dẻo chứa
cái cuồn cuộn ; một cứng, một mềm ;
một dài, một ngắn ; một cong, một
thẳng ; một lên, một xuống, chậm mà không
ỳ, vươn mà không đổ... hỗn biến
nhưng quy tụ vẫn bằng âm, bằng dương.
Thấu
triệt tinh thần đó , sảng khoái khoan dung cơi ḷng
thử hỏi sao không có nhiều người “
THIỆN “ ? Một nếp nghĩ, một lối
sống, một quan niệm xử thế, sự thúc bách
của nhiều người... dần dần trở thành
một xu thế thượng tầng, ăn sâu vào
hạ tầng – tính cách tinh thần của một dân
tộc nhiều khi được h́nh thành âm thầm
nhưng bền chắc một phần là nhờ như
vậy .
Nên,
đối với người phương Đông :
Quyền là thuật vận động , hài hoà
giữa sức mạnh, sức bật, sức bền,
độ dẻo, tính nhịp điệu trong một
tổng thể khăng khít, hoà hợp giữa con người
với thiên nhiên mà tính năng của nó có thể
thu âm, thu dương, khắc cương, khắc nhu,
là nếp nghĩ, là tinh thần, là phần hành động
lộ hiện cho tư tưởng hành hiệp
của người học vơ.
H.1
là đồ h́nh vẽ về sự biến thiên
của quyền. Các ṿng tṛn đồng tâm vừa quy
tụ, vừa lan toả ở cả ba giai đoạn
( tĩnh, biến, hỗn biến để quy tụ )
chính là thực h́nh cụ thể trong địa
hạt thiên và biến của Thái cực.
H.2
chỉ về sự ứng dụng trong phép quy
nạp: dương đối dương ; âm khớp
âm ; âm nuốt dương của quyền, và đó cũng
là kỹ thuật khắc công, tương thủ trong
phép biến giải sẽ được tŕnh bày
kỹ ở phần sau.
|